معدن حسینا
معدن حسینا
Hoseina Mine
معدنی قدیمی و متروک در جنوب شرقی مینودشت.
این معدن، در فاصله 63/1 کیلومتری شرق روستای حسینا، در مختصات جغرافیایی 55 درجه و 31 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 7 دقیقه عرض شمالی قرار دارد. راه جنگلی پیادهرو از این روستا تا معدن سرب حدود یک ساعت است. در این مسیر، چند آثار گسلی و بیرونزدگی سنگهای آهکی دورهی دونین دیده میشود. منطقه به صورت تاقدیس بزرگی با روند شمال شرقی - جنوب غربی است. گسلها و شکستگیهای زیاد سنگها، نشاندهندهی تأثیر عوامل تکتونیکی در منطقه است. شیب زیاد، جنگلی بودن مسیر، بکر بودن منطقه و وجود حیوانات وحشی، از ویژگیهای مسیر دسترسی به معدن است.
معدن حسینا از یک دهانه تونل تشکیل شده است. عرض متوسط تونل 2 متر، طول آن 4 متر و عمق کارگاه استخراجی آن 9 متر است. ضخامت لایههای آهکی دربرگیرندهی ماده معدنی از 10 تا 70 سانتی متر متغیر است. داخل تونل پر از قطعات کنده شده و پودرهای حاصل از تخریب سنگهای دگرسان شده است. رگههای گالن به همراه کلسیت سفید رنگ در میان آهکهای نازک لایه و ضخیم لایهی خاکستری رنگ واقع شده است. آنالیز سنگهای معدنی، نشان دهندهی میزان سرب و روي نسبتاً بالاست.
معدن در سال 1330 فعال بوده و حدود 3 ماه کار کرده است. سنگ معدن توسط قاطر به مینودشت حمل میشد تا در آن جا ذوب و استحصال شود. محل کورهی ذوب در مینودشت شناسایی نشده است، زیرا مادهی معدنی در زمان محدودی مورد استفاده قرار گرفته و در طول زمان فراموش شده یا از بین رفته است. ماده معدنی سرب با توجه به موقعیت آن زمان، ممکن است برای ساخت مهمات یا موارد دیگر استفاده میشد. استخراج، مدت کوتاهی طول کشیده، سپس به علت کاهش ماده معدنی قطع شده است. همچنین، طراحی تونل و کارگاه استخراج به خوبی صورت نگرفت. ادامهی حفاری برای رسیدن به رگههای پرعیار، خطرناک به نظر میرسید، بنابراین عملیات قطع و معدن متروکه شده است.
در سالهاي 1378 و1381، از سوی شرکتهای معدنی برای تعیین عیار سنگ معدن نمونهبرداری و آزمایش صورت گرفته است. آزمایشها نشان داده است که ماده معدنی از سرب غنی، ولی مقدار آن کم است. کانی مهم معدن، سولفید سرب یا گالن است. کانیزایی با تبلور کلسیت همراه بوده است. استخراج این معدن به تنهایی بدون ارزش اقتصادی است، ولی اگر در حوالی آن، شواهد دیگری از سرب یافت شود، میتواند به عنوان یک معدن قابل استخراج سرب در نظر گرفته شود.
منابع:
• خاکزاد، احمد، و رادورزنگنه، مهری . (1381). مقدمه ای به کانی شناسی در ایران . تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
• سازمان صنایع و معادن استان گلستان. (1381). پیجویی مواد معدنی فلزی بر اساس آثار شدادی در استان گلستان. گرگان: مؤلف.
• مهندسان مشاور معدنکاو. (1378). پیجویی مواد معدنی سازند الیکا در استان گلستان. گرگان: اداره کل معادن و فلزات استان گلستان.