غار شیرآباد

غار شيرآباد  Shirabad Cave

یکی از بزرگ‎ترین و معروف‎ترین غارهای استان.
این غار در طول شرقي 55 درجه، 2 دقیقه و عرض شمالي 36 درجه و 57 دقیقه، در 9 كيلومتري جنوب شهر خان‎ببين قرار گرفته است. وجه تسميه‌‏ی غار شيرآباد از روستايي به همين نام است كه در 3 کیلومتری آن قرار دارد. اهالی محل در گذشته به این مکان، غار دیو سفید می‌گفتند. درباره‌ی غار شیرآباد، داستان‎های ترسناک و افسانه‎های بسیاری گفته شده و آن را جایگاه دیو سفید و محل سکونت شیطان می‌دانستند. بر این اساس، کسی وارد غار نمی‎شد. در شهریور 1337، یک گروه کوهنوردی از گرگان وارد غار شدند و تا انتهای غار را پیمودند. در سال1382، به علت جاذبه‏های خاص گردشگری و موقعیت ممتاز توریستی این ناحیه، امکاناتی ازجمله پارکینگ، کمپ و ... در محل احداث شد. همچنین جاده‌ی دسترسی به غار تا محل پارکینگ خودروها، آسفالت شد.
غار شيرآباد در دامنه‎ي رشته كوه خاك‏سا، از ارتفاعات شمالي البرز قرار دارد. ارتفاع غار شيرآباد 345 متر بالاتر از سطح درياست و دهانه‎ي آن به سمت شمال غرب باز مي‎شود. مسير دسترسی به آبشارها انبوه جنگلی است. گونه‎هايي از درختان و درختچه‏ها مانند ممرز، ‌افرا، انجيلي، توسكا، هميشك، داردوست، خزه‎ها، گياهان گلدار و ديگر گونه‎ها را می‏توان در اين جنگل دید. آبشار بزرگ شيرآباد با 30 متر ارتفاع و دو آبشار ديگر در پايين‌تر از غار قرار دارند. بالاتر از غار نيز چندين آبشار ديگر وجود دارد. بارندگي فراوان بيش از 700 ميلي‏متر در سال سبب شده است كه اين منطقه و پیرامون آن دارای چشمه‎ها و شعبات متعددي باشند که به سمت دره جاري هستند. غار طبيعي شيرآباد دارای دهانه‎اي به ابعاد 15×9 متر و طول 235 متر است. داخل غار، عريض و آب سرد 10 تا 11 درجه سانتي‎گراد در آن‏جاري است كه به رودخانه شيرآباد وارد مي‎شود. جنس سنگ‎هاي تشكيل‌دهنده‎ی غار، آهكي، از دوران اول زمین‏شناسی و مربوط به دوره دونين مي‏باشند.
غار شيرآباد در عين حال كه يك غار رودخانه‎اي است، يك غار كارستي نيز محسوب می‎شود. در تشكيل و توسعه‌ی غار شيرآباد، علاوه بر عمل انحلال آب‎هاي فرو رو، جريان رودخانه داخل غار نيز مؤثر بوده است.
در داخل غار شيرآباد، اشكال كارستي متنوعي دیده می‌شود که می‏توان به چكنده (استالاكتيت) اشاره کرد. در كف غار شيرآباد، رسوبات كربنات كلسيم به اشكال حوضچه  مانندي كه در بين غارهاي ايران كم‎نظير است، ديده مي‌شود. اين حوضچه‎ها توسط آب زلالي كه از سقف مي‎چكد، پر و سرريز آن وارد رودخانه‌ی داخل غار می‎شود. در انتهای غار، دریاچه‎ای وجود دارد که منبع آب، رودخانه‎‌ی داخل غار است.
سقف غار شيرآباد، بلند و محل زندگي صدها خفاش است. نوعي سمندر به نام سمندر کوهستانی ایران نيز در حاشيه‎ي آب زندگي مي‎كند. علاوه بر خفاش و سمندر، در قسمت درونی و دهانه‌ی غار، به دلیل داشتن شرایط مطلوب زیستی، گونه‎هایی از بی‎مهرگان، حشرات، گاماروس، کرم‌ها، عنکبوت پا بلند، خرچنگ آب شیرین، سوسک و قورباغه جنگلی زندگی می‏‌کنند.

منابع:
• جوانشاد، علي. (1374). غار و غارنورد. تهران: مؤلف.
• ستوده، منوچهر. (1377). از آستارا تا استارباد (جلد 5، چاپ ‌اول). تهران: انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
• صالحی راد، الف. (1369). نقشه زمین‏شناسی گرگان. [نقشه]. (مقیاس 1:250000). تهران: انتشارات سازمان زمین‌شناسی ایران.
• قائمی، رمضانعلی. (1379). جاذبه‎های جهانگردی استان گلستان. گرگان: سازمان ایرانگردی و جهانگردی استان گلستان.
• کیابی، بهرام، قائمی، رمضانعلی، و عبدلی، اصغر. (1378). اکوسیستم‎های تالابی و رودخانه‎ای استان گلستان. گرگان: اداره کل حفاظت ‌محیط‌زیست استان گلستان.
• معینی، اسدالله. (1344). جغرافیا و جغرافیای تاریخی گرگان و دشت. تهران: شرکت سهامی طبع کتاب.
• میکاییلی، علیرضا. (1382). طراحی تفرجگاهی منطقه شیرآباد به منظور توسعه فضایی و کاربردی توریسم و اکوسیستم. (123ط). گرگان: سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گلستان.