عبدالوحيد استرآبادی
عبدالوحيد استرآبادی Abdol-Vahid Astarabadi
فقيه و مفسر قرن يازدهم قمری.
دربارهی شرح حال ملاعبدالوحيد استرآبادی در کتب تراجم و تاريخي چيزي نيامده است. ميرزا عبداللهافندی دربارهی وي مينويسد: «وی فاضلی عالم و متکلم و مفسري صوفي مشرب بود. آثار زيادي دارد که بيشتر آنها به زبان فارسي است و شمارش آنها نزديک به 51 کتاب ميرسد. من از چگونگي روزگار او اطلاعي ندارم، از ظاهر امر چنين برميآيد که وي از دانشوران روزگار صفويه بوده است.» مدرس تبريزي نيز چنين مينويسد: «وي شاگرد شيخ بهايی و داراي تأليفات متعدد در علوم اسلامی بوده که بيشتر آنها به زبان فارسي است. اين تأليفات نزديک به شصت اثر ميباشد.»
برخي از اين تأليفات عبارتند از:
1. آداب الاخوه موسوم به مراه المروه
2. آداب الزکاه موسوم به بيصاره التجاره
3. آيات البينات في خلق الله العالم الارض و السموات
4. آيينه غيب نما
5. اسرار التوحيد در شرح اسم اعظم
6. اسرار زکات و صوم و حج
7. اسرار القرآن در تفسير فرقان
8. طب القلوب
9. دُرّ گنج سعادت، رسالهاي در بيان حقيقت اسم الله.
10. فتحالباب در شرح کتاب البابالحادي عشر علامه حلي
11. الفصل و الوصل في معرفة الطهاره و الصلاه
12. قرائه القرآن
13. کاسر الشهوه در بيان روزه
14. سرالعالمين در حقيقت دنيا و آخرت
15. سرمايه سعادت
16. زاد راه نجات
17. العروه الوثقي در فضائل ائمه
18. عزالاسلام
19. تهذيب الاخلاق
20. مصباح الهدايه در شناخت حق و باطل
21. معراج السماء في وصف العلم و العلماء
22. معيار الصلاه در اسرار نماز
23. الجهادالاکبر در مجاهده با نفس
24. جنه النعيم در شناخت ذات خدا
25. نهرالحيوان في بقاء العالم و الانسان
26. نثارالسماع در تصوف
27. مونس الوحيد
28. ميزان العداله در فقه
29. منظومه شرح صدکلمه مولي
30. منظومه رساله الانوار القدسي في استکمال نفسالنبي
31. رساله اثبات الشوق في المقدمات التعيني
32. رساله مفتاح باب السعاده در شرح علم خدا
33. رسالهاي در تعريف اسمالله با نام ظهور گنج سعادت
34. سدره المنتهي في مراتب العرفاء
35. الشجره الطيبه در معناي کلمه توحيد
36. البرزخ الجامع در تعريف زمانها
37. سلوک الملوک في تحقيق العدل
38. رساله الحق اليقين در احوال مرگ و قيامت
39. رساله اعلي عليين در تعريف عبادت
40. مرادالمريد
41. مقوي الدين در تحقيق حج
42. القطب الاعظم در امور حسبيه
43. دعائم الکفر و الايمان، در شرح اصول کفر و ايمان و شعبههاي آنها.
44. مبادي السالکين در توبه و صبر و زهد و خوف و رجاء
45. منازل السائرين در نيتها و صدق و اخلاق
46. مقاصدالعارفين در فکر، ذکر، شکر، توکل و توحيد
47. رساله کشف الغطاء
48. أنيس الواعظين
49. رساله دستورالعمل در وظايف روزانه
50. الحبل المتين در آداب دعا و داعي
51. رساله خلاص الاستخلاص در حکمت گرفتاري وسايل انواع گرفتاريها.
…
منابع:
• افندي اصفهاني، ميرزاعبدالله. (1389). رياض العلماء و حياض الفضلاء (جلد3، چاپ2). (ترجمه محمدباقر ساعدي). مشهد: بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي.
• مدرس تبريزي، محمدعلي. (بيتا). ريحانه الادب (جلد6، چاپ 2)، تبريز: شفق.