زعفران آلمه
زعفران آلمه Almeh saffron
گونه‌ای از زعفران وحشی و بوم زاد در استان.
زعفران آلمه1 با داشتن گل زرد از ساير گونه‌های زعفران ايران متمايز شده است. گياهي است تك لپه، از خانواده زنبق و جنس زعفران، و پايا به بلندي 5 تا 10 سانتي‌متر که جزو گياهان پيازدار زيرزميني است. اين زعفران، غده‌اي كوچك با پوششي از فيبر و رشته‌هاي باريك و محكم در بالا و شكاف‌هاي عرضي حلقوي در پايين دارد. برگ‌هاي آن سبز تيره متمايل به خاكستري، به پهناي 4 تا 5 سانتي‌متر است و گل‌هاي زرد آن به تعداد يك تا 3 عدد در اسفند و فروردين ماه و هنگام آب شدن برف‌ها ظاهر مي‌شوند. اين زعفران جزو گونه‌هاي بوم‌زاد ايران است و در سطح جهان، فقط در بلندي‌هاي برف‌گير منطقه آلمه و ديوركوجو يعني بلندي‌هاي 1600 تا 2 هزار متري از سطح دريا به ترتيب در شرق و مرکز پارك ملي گلستان يافت مي‌شود. زعفران آلمه براي نخستين بار در فروردين سال 1349ش، در ارتفاع 1900 متري منطقه آلمه شناسايي و نام گونه آن يعني آلمِهِنسيز نيز بر پايه‌ي محل زندگي آن گزينش شده است. از ديدگاه حفاظت از تنوع زيستي، اين گونه جزو گونه‌هاي آسيب‌پذير، كمياب، زينتي و حفاظتي است. افزون بر اين، گل‌هاي زرد آن، از نظر ظاهري، زيبايي ويژهاي به آن بخشيده است. اين موارد باعث شده كه زعفران آلمه در باغ‌هاي گياه‌شناسي و مراكز پژوهشي نيز به شکل آزمايشي كشت شود. در طبيعت و حالت وحشي، برخي پستانداران از پياز آن استفاده مي‌كنند.
…
پي‌نوشت:
1. با نام علمي (Crocus almehensis (C.D.Brickell & B.Mathew
…
منابع:
• آخاني، حسين. (1383). فلور مصور پارك ملي گلستان (جلد اول). انتشارات دانشگاه تهران.
• اداره كل حفاظت محيط زيست گرگان و گنبد. (1375). مطالعات بهره‌وري پايدار پارك ملي گلستان (جلد 7، گياهان غيرجنگلي). گرگان: مؤلف.
• قهرمان، احمد. (1363). فلور ايران (جلد 5). تهران: انتشارات مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع.
• مجنونيان، هنريک، زهزاد، بهرام، کيابي، بهرام، فرهنگ دره شوري، بيژن، و گشتاسب ميکوني، حميد. (1378). پارك ملي گلستان:ذخيره گاه زيست کره. تهران: سازمان حفاظت محيط زيست.
• نظيف‌پور، ناصر. (1352). نوعي گل زعفران. شکار و طبيعت، شماره 162.
• Akhani, H. (1998). Plant Biodiversity of Golestan National Park, Iran. Austria: Stapfia.
• Ebrahimzadeh, H. and Radjabian, T. (1998). Comparative analysis of pigments in petals and stigmata of Crocus almehensis (C. Brickel and B. Mathew) and Crocus sativus L. Journal of Sciences, Islamic Republic of Iran: 9 (2): 127-135.
• Rashed - Mohassel, M. H. (2006). Saffron Botany. In M. Kafi A. Koocheki M. H. Rashed, & M. Nassiri. (Eds), Saffron (Crocus Sativus): Production and Processing. USA: Science Publishers.