ذخیرهگاه جنگلی زرینگل
ذخيرهگاه جنگلي زرين گل Zarringol
ذخيرهگاه جنگلي در جنوب شرقي شهرستان عليآباد کتول.
زرين گل از دو کلمه زرين به معناي زيبا و گل به معني بوته گل مي باشد که در مجموع گل زيبا معني مي شود.
اين ذخيرهگاه جنگلي از سمت جنوب به جنگل لسام آرام، از شمال به زمينهاي کشاورزي چينو، از شرق به جاده شوسه و از مغرب به جنگلهاي مغزي کمري محدود ميشود که در مختصات جغرافيايي بين 37 تا 5/36 عرض جغرافيايي و 55 تا 50/54 طول جغرافيايي قرار گرفته است. ذخيرهگاه جنگلي زرينگل به دليل وجود گونهي زربين1، يکي از مناطق جنگلي باارزش استان به شمار ميرود. ارتفاع اين منطقه، از 450 متر از سطح دريا آغاز و تا ارتفاع 700 متر گسترش يافته است. مساحت اين رويشگاه (زربين خالص)، حدود 100 هکتار است و تحت مديريت، اداره کل منابع طبيعي استان قرار دارد.
در اين ذخيرهگاه، درختي به قطر 130 سانتيمتر وجود دارد که از قطورترين درختان اين مجموعه است. سن اين درخت تا 1200 سال برآورد شده است. از آن جايي که حيات اکوسيستم جنگلهاي طبيعي وابسته به زادآوري است، ذخيرهگاه موردنظر به لحاظ وضعيت خاص توپوگرافيک، بالا بودن ميزان بارندگي، کم بودن تبخير، دارا بودن رطوبت خاک و هوا، محصور کردن عرصه و حفاظت دائم، از زادآوري مطلوبي برخوردار است.
رويشگاه زرينگل، به علت وضعيت خاص اکولوژيک، با توجه به ميزان بردباري گونهي زربين، در شرايطي استقرار يافته که بيشتر مناطق رويشگاه را تودهي سنگي تشکيل ميدهد. در واقع تودهي زربين روي يال و شيب تند ديده ميشود. در صورت مناسب شدن شرايط رطوبت و ادافيکي، پهنبرگان جاي زربين را اشغال ميکنند که برخي به صورت آميخته با زربين ديده ميشوند که درصد اين گونه، در درهها بسيار اندک است. در بيشتر موارد، جوامع درختان پهن برگ، به ويژه بلوط و آزاد، به طور خالص ديده ميشوند.
ناهمواريهاي اين رويشگاه در دامنههاي پرشيب که جهت عمومي آن به سمت شرق است، تشکيل ميشود که در پايين دست، خاک عميق و در بالادست، بيرونزدگي سنگي، دامنه را به صورت نامنظم درآورده است و در ارتفاعات، سنگهاي آهکي به صورت صخرهاي بلند ديده ميشوند. رسوبات رويشگاه زرينگل را نهشتههاي دوران کامبرين، دونين، کربونيفر، ائوسن و اليگوسن تشکيل ميدهند. سنگهاي غالب سطحي در گسترهي زمين رويشگاه (که به دوران دونين و کربونيفر تعلق دارد) را سنگهاي آهکي تيره تشکيل ميدهند، ولي قطعاتي از ماسهسنگ نيز پيدا شده است که سازندهاي زيرين در دامنه، خاک عميقي را در برميگيرند.
ميانگين درجه حرارت ماهيانه در طول سال، از 6- تا 4/27 درجه سانتيگراد متغير است. معدل بيشترين درجه حرارت در گرمترين ماه سال، 05/33 درجه سانتيگراد و معدل کمترين درجه حرارت در سردترين ماه سال، 01/2 درجه سانتيگراد است. همچنين حداقل مطلق و حداکثر مطلق، به ترتيب 12- و 45 درجه سانتيگراد بوده است. بارندگي ساليانه، 6/535 ميليمتر است. طبق آمار متوسط بارندگي و درجه حرارت ماهيانه ي سالهاي مختلف منطقه زرينگل، اين منطقه در طول سال، حدود 100 روز فصل خشک دارد.
پينوشت:
1. Cupressus sempervirens Var horizontalis
…
منابع:
• رضايي، اسکندر. (1371). بررسي اکولوژيک رويشگاههاي طبيعي زربين در شمال ايران. پاياننامه کارشناسي ارشد چاپ نشده. دانشگاه علوم کشاورزي و منابع طبيعي گرگان.
• قائمي، رمضانعلي. (1379). جاذبههاي جهانگردي استان گلستان (چاپ اول). گرگان: سازمان ايرانگردي و جهانگردي استان گلستان.
• کردجزي، احمد. (1376). با پارکها و ذخاير جنگلي گرگان و گنبد آشنا شويم. گرگان: اداره کل منابع طبيعي گرگان و گنبد.