کمالان کتول
کمالان کتول
در شش فرسخی (36کیلومتری) شرق استرآباد. (افشار و دریاگشت.1363/759،801و842)، رابینو (ح1250ش) در جایی آن را جلگهی کمالان خوانده است و همچنین در جایی دیگر کمالان را از دهات بلوک کتول میداند. (رابینو.1383/130و195)، وکیل الدوله مقصودلو در حدود 1327ق(1288ش) مینویسد: «طوایف یموت ... با چهارصد سوار گوکلانی آمده در صحرای کمالان اردو انداخته...». (افشار و دریاگشت.1363/363)، همچنین حدود 1330ق (1291ش) در باب فروش اراضی کتول توسط شیخ محمدباقر مینویسد: «... هزار قسمت اراضی صحرای کمالان [را] که متعلق به کتول و جزو خالصه دیوانی میباشد [فروخته است]». (افشار و دریاگشت.1363/363)، میردیلمیدر وجه تسمیهی کمالان مینویسد: «با توجه به گفتهی ملک یدالله دیلم که بیش از یکصدسال عمر کرده؛ مبنی بر این که در قدیم دو نفر کمال نام بودند، یکی مشهور به کمال خان و دیگری کمال غریب و از آنجا که خاندان کمالغریب در علیآباد فعلی که نام قدیمیآن کمالغریب بوده، اسکان داشتند و محل سکونت خاندان کمالخان، شرق فاضلآباد کنونی بوده است، میتوان گفت که منطقهی تحت مالکیت خاندان کمالخان در دشت فاضلآباد «کمالخان» و به مرور ایام و زیادی استعمال به «کمالان» شهرت یافته است چنانکه مرحوم بینات (در میرپنج نامه) در رابطه با حمله حسین خان به منطقه کتول چنین سروده: به سرحد قرق دشت کمالخان / بیا بنما تماشا جنگ گردان». (میردیلمی.بی تا/29)