فندرسک

آلبوم‌خانه استرآباد

فندرسک[1]

سیف­ الدوله (ت. 1228ق/ 1192ش)[2] در ذکر خاطرات سفر گرگان به همراه محمدشاه می‌­نویسد: «فندرسک از توابع استرآباد است. از دشت گرگان که به طرف کوه می­‌آید، فندرسک در میان دره طولانی و جنگل واقع است. دهات و مزارع متعدد  دارد». (سیف­الدوله. 1364/291)، رابینو (ح1250ش) بلوک فندرسک را شامل دو بخش فندرسک و رامیان دانسته و برای آن­ها مجموعا 35 قریه قایل است. (رابینو.1383/196-195)، کتاب نفوس استرآباد (1276ق/ 1238ش) بلوک فندرسک را شامل 12 قریه دانسته و جمعیت آن را 6570 نفر شمرده است. (ذبیحی و افشار.1363/220)، اما کتابچه­ی نفوس استرآباد (1296ق/ 1258ش) بلوک فندرسک[3] را شامل 43 قریه دانسته و جمعیت آن را 7916 نفر شمرده است. (ذبیحی و افشار. 1363/240،270-263)، میرزا سراج­ الدین در حدود 1322ق (1283ش) می ­نویسد: «فندرسک یکی از محال استرآباد در زیر کوه، نزدیک به گنبدقابوس، ده و محل آبادی است.» (میرزاسراج­ الدین.1369/274-273)، در کتاب «تاریخ رامیان و فندرسک» آمده: «اراضی میان کتول و رامیان را که شامل 23 پاره آبادی است فندرسک می ­نامند. حدود آن از جنوب به کوه­های ابر، از مشرق به حدود رامیان، از شمال به صحرای ترکمن، از مغرب به حدود کتول در امتداد رودخانه‌­ی سرخ­ محله می­‌باشد. مرکز حکومتی فندرسک قریه­‌ی دارکلاته بوده که در قدیم خیلی معمور و جمعیتی بیش از امروز داشته است». (سعیدی.1364/42) در ادامه می­‌آورد: «فندرسک تقریباً از سال 1038ق (1269ش)، ابتدای سلطنت شاه­ صفی، تا سال 1134ق (1101ش)، زمان سلطنت شاه‏ سلطان­ حسین صفوی، در تحت سلطه و قدرت کردهای جهان‌­بیگلو ... قرار گرفته ­بود که به دست فتحعلی­ خان قاجار... منقرض گردیدند».(سعیدی.1364/45)