عمارت آدینه خان

آلبوم‌خانه استرآباد

عمارت آدینه ­خان

آدینه خان از اسامی رایجی است که در ادوار مختلف به بسیاری از بزرگان ترکمان اطلاق می­شده، اما این که این عمارت مربوط به کدام آدینه ­خان بوده بر ما روشن نیست. اما طبق توضیحات زیرنویس عکس شماره‌­ی 25، عمارت آدینه ­خان، در دو فرسخی (12کیلومتری) استرآباد و یک و نیم فرسخی (9کیلومتری) جنوب غربی آق‏ قلعه در کنار نرگس ­تپه و رود سیاه ­بالا (قره ­سو) واقع شده و بانی آن شاهزاده جهانسوزمیرزا امیرتومان بوده است. (آلبوم 298. 1307ق/ ع85)، در حوالی این عمارت ظاهراً قراولخانه‌‏ای هم وجود داشته، چنان­که محمدعلی قورخانچی در 1321ق (1282ش)، می‌­نویسد: «در سمت غربی این پل (حاجی ­قره) به فاصله‌­ی سیصد قدم قراولخانه از آجر در روی تپه، به امر دولت برای مستحفظی بنا شده. سابقاً دو اطاق داشته و اطاق­ها خراب، ولی محوطه­ای که از داخل آخور مال ساخته‌­اند باقی است و چنان­چه مرمت شود و درب بگذارند و مستحفظ داشته باشد خیلی مفید است». (ذبیحی، افشار و دانش­پژوه.1386/43)، طبق توضیحات زیرنویس عکس، حادثه‌­ی ایشانی، در این محل رخ داده است. اعتمادالسلطنه در ذکر وقایع سال 1284ق (1246ش) ضمن اشاره به حادثه­‌ی ایشانی می­نویسد: «... و خود ملک ­آرا با معدودی در خانه آدینه­ خان که از خدمتگذاران دولت است متحصن گردیده ...». (اعتمادالسلطنه.1268/1550)، مصطفی قلی­ خان فرمانده­ی آق ­قلعه در 1284ق (1246ش) می­نویسد: «سرکار نواب والا ملک ­آرا ... در خانه‌­ی عالی جاه آدینه ­خان که در کنار قرا­سو در پای تپه­‌ی نرگس (نرگس ­تپه) نواب والا جهانسوز میرزا از برای او ساخته است، چون خندق و خاکریز معتبر و محکمی دارد، توقف فرموده ...» (کشمیری.1349/87)، از این بنا اکنون اثری برجای نمانده است.