عباس خان بیگلربیگی
عباس خان بیگلربیگی/ عباسخان قجر[1]
بیگلربیگی و حاکم استرآباد. (ذبیحی و ستوده. 1377/229-226، 220-219، 216، 215، 178، 175، 173، 169، 157، 151، 147، 144، 143، 136و 124) پدرش، امامقلی خان قاجار نیز در زمان حکومت فتحعلی شاه (باباخان) در استرآباد، بیگلربیگی استرآباد بوده و نخستین حاکم استرآباد پس از تاجگذاری فتحعلی شاه بود. (رابینو.1383/252 و ذبیحی و ستوده. 1377/106-100) فرزند عباس خان نیز امامقلی خان نام داشت، نوهاش مصطفی خان و نتیجهاش غلامعلی وحید مازندرانی، مترجم کتاب "مازندران و استرآباد" تألیف لوئی رابینو است. (رابینو. همانجا/ پینوشت). رابینو در کتاب مازندران و استرآباد (ح1250ش) از سه نفر به نام عباس خان بیگلربیگی به عنوان حکام قاجاری استرآباد یاد میکند. یا به عبارتی دیگر برای عباس خان سه دوره حکومت بر استرآباد قایل است. دورهی نخست؛ پس از بدیع الزمان میرزا، اردشیرمیرزا ملک آرا (1250ق)، فضلعلی خان (1251ق) و سپس پدرش، امامقلی خان و همچنین قبل از سلیمان خان خان خانان، دورهی دوم پس از سلیمان خان خان خانان، محمدناصرخان، محمدتقیخان و ظهیرالدوله[2] و قبل از شاهرخ خان، دورهی سوم نیز پس از شاهرخ خان و امیرموسی خان و قبل از احمد میرزا (رابینو.1383/252) در صورتی که بر اساس اطلاعات مندرج در اسناد تاریخی، سلسلهی حکام قبل و بعد از عباس خان عبارتند از: باباخان[3] (ج2/1212- ج1/1190)، امامقلی خان قاجار (1218-1212ق)، محمدقلی میرزا[4] حاکم استرآباد و مازندران (1225ق)، بدیع الزمان میرزا[5] (1229- 1226ق)، مهدیقلی خان بیگلربیگی(1235- 1230ق)، بدیع الزمان میرزا صاحب اختیار و حکمران استرآباد (1249- 1236ق)، اردشیرمیرزا صاحب اختیار استرآباد (1251- 1250ق)، عباسخان بیگلربیگی (1252- 1250ق)، قلی خان (1254ق)، سلیمانخان خان خانان (1255ق)، محمدناصرخان (1256ق)، عباس خان بیگلربیگی (1260ق)، سلیمانخان خان خانان (1264- 1263ق)، شاهرخ خان (1264ق)، عباس خان بیگلربیگی (1265ق)، محمدولی خان (1267ق). (ذبیحی و ستوده. 1377/ 217-215 و 178- 136) از تاریخ فوت عباس خان اطلاع دقیقی در دست نیست اما آنچه مشخص است اینکه وی در سال 1280ق در قید حیات نبوده است. (ذبیحی و ستوده. ج6. 1377/ 220)
[1]- ذبیحی و ستوده. ج6. 1377/ 216
[2]- ظهیرالدوله لقب محمدناصرخان است.
[3]- عنوان فتحعلی شاه قبل از پادشاهی و در هنگام حکومت استرآباد "باباخان" بوده است.
[4]- محمدقلی میرزا پسر فتحعلی شاه، که از حدود 1240ق از جانب پدر به عنوان "ملک آرا" ملقب شد. وی از 1226 تا 1249ق حکمران و والی مازندران و استرآباد بوده است.محمدقلی میرزا به احتمال تا 1256ق زنده بوده چرا که محمدناصر خان حاکم استرآباد در حکمی مورخ 1256ق از وی با عنوان "تواب ملک آرا" یاد کرده (ذبیحی و ستوده. 1377/161) و مسلما وی در 1266ق در قید حیات نبوده چرا که در مبایعه نامهای مورخ 1266 از وی با عنوان "مرحمت و غفران پناه، جنت و رضوان آرامگاه" یاد شده است. (همان/ 585)
[5]- بدیع الزمان میرزا فرزند محمدقلی میرزا ملک آرا حدودا از 1229 تا 1249ق صاحب اختیار و حاکم استرآباد بوده و تا 1252ق در قید حیات بوده است.(همان/154)