حسین خان معلم
آلبومخانه استرآباد
حسین خان معلم
حسین خان یاور
حسین خان سرهنگ
معلم فنون نظامی و جنگی که از حدود 1302ق در استرآباد و آق قلعه مأمور آموزش فوج هزارجریبی بوده و حد اقل تا 1307 به این کار اشتغال داشته است. در شمارهی 632 روزنامهی ایران مورخ پانزدهم شوال 1304 (مطابق 15 تیر 1266) در باب تعلیمات حسین خان معلم آمده: «حسینخان یاور مدت دو سال است که مأمور آق قلعه و در قشون عسکریه و حربیه خیلی لایق و ماهر است. برای ترتیب و تعلیم سه فوج هزارجریبی همه وقت سیصد نفر سرباز مأمور و متوقف قلعه میباشند و مشارالیه همه روزه صبح و عصر آنها را تعلیم و مشق میدهد و دمی از خدمات غفلت ندارد و همچنین در شهر استرآباد هم یکصد نفر سرباز مخصوص به معلمی حسینخان یاور مشغول مشق هستند که مشارالیه هفتهای چهار روز در قلعه و سه روز در شهر به مشق و تعلیم سربازان مزبور اشتغال دارد.» (کتابخانه ملی.1375/2547) همچنین در شمارهی 723 روزنامهی ایران، مورخ هشتم ذیحجه 1307 (3 مرداد 1269) نوشته: «حسینخان معلم که در هذه السنه، چه در آققلعه و چه در شهر استرآباد به مشق و تعلیم افواج ثلثه هزارجریب[1] پیوسته مشغول بود، خاصه فوج جمعی لطفعلیخان سرتیپ را که در پشت دروازه استرآباد اردو زده بودند همه روزه مشق میداد و نصرالسلطنه شخصاً گاهی به سرکشی مشق آنها میرفتند، چون حسینخان معلم در تکمیل مشق سرباز کمال مراقبت و حسن خدمت را به جا آورده بود، بر حسب استدعای نصرالسلطنه و تصویب وزارت جلیله جنگ او را به منصب سرهنگی منصوب و سرافراز نمودند». (کتابخانه ملی. 1375/ 2912)[2]