چهار مازو
چهار مازو
Čahār Māzu
روستایی واقع در دهستان آقسو، بخش مرکزی شهرستان کلاله، استان گلستان.
این روستا در هشت کیلومتری شرق شهرستان کلاله و در نقطهی 4ً 24َ °37 عرض و 0ً 33َ °55 طول جغرافیایی، واقع شده است.[1]
چهار مازو دو محلّه دارد که فاصلهی این دو محلّه از هم حدود پانصد متر است. چشمهی آقسو و روستای اجن سنگرلی از شرق، روستای اجنیللی و دره دونقوزلی از سمت غرب، روستای بلوک اجن و طوقه از شمال و کوههای خدراولیا از جنوب چهار سوی این روستا را احاطه کردهاند. فاصلهی چهارمازو از جادهی اصلی کلاله به یکهقوز در حدود یک کیلومتر است.[2] در شمال این روستا رودخانهی آقسو جریان دارد.
از آن جا که از گذشته و هنگام ورود ساکنان روستا، در این ناحیه چهار درخت کهن سال بلوط وجود داشت، این منطقه را چهارمازو نامگذاری نمودند. لازم به گفتن است که در گویش محلی به درخت بلوط، مازو میگویند.
ساکنان روستا مهاجران سیستانی هستند. آنان پس از مهاجرت از سیستان در مناطق گوناگون همچون پل چهارده متری و محلی به نام بگلیک که در شرق همین روستا است، ساکن شدند امّا حدود سال 1344ش، نخست در محلهی غربی و چند سال پس از آن در محلهی شرقی روستا سکونت یافتند.[3]
مردم روستا با گویش زابلی/ سیستانی صحبت میکنند. مسلمانند و پیرو مذهب تشییع هستند. خانوادههای ساکن در این آبادی عبارتند از: شیخ، برزگر (سرگزی)، هراتی، مقدم. خانوادهی مقدم پس از پیروزی انقلاب اسلامی از روستای اجن سنگرلی به چهارمازو نقل مکان کردند.[4]
پیشهی اصلی روستاییان کشاورزی است. نزدیک به پنجاه هکتار زمین کشاورزی در این روستا وجود دارد. گندم، جو، ماش، پنبه، هندوانه و آفتابگردان برخی از محصولات کشاورزی این روستا است.
دامداری دیگر پیشهی مردم روستا محسوب میشود. نزدیک به 220 راس گوسفند و 25 راس گاو در چهارمازو وجود دارد. شلیل، هلو، گلابی، انار، انجیر، آلو از جمله درختان میوه است که در حیاط خانههای روستاییان دیده میشود. پارک جنگلی آقسو در شرق روستا، یک منطقهی گردشگری به شمار میرود.[6]
منجوقدوزی صنایع دستی رایج در روستاست. چوببازی یکی از بازیهای بومی و اصیل سیستانی است که در مراسم گوناگون همچون جشن عروسی برگزار میگردد.[7]
خانههای روستا در گذشته با نی و چوبهای جنگلی ساخته میشد. پس از آن خانههای گِلی و در نهایت ساختمانهای آجری در روستا ساخته شد. از آنجا که شرایط گسترش روستا وجود ندارد، فضای زندگی در چهارمازو بسیار محدود است.
هم اکنون در این روستا نزدیک به شصت خانوار که شامل 180 نفر است، زندگی میکنند.[8] بیشتر اهالی چهارمازو پس از پیروزی انقلاب اسلامی به شهر کلاله مهاجرت کرداند.
جمعیت روستا در سرشماری نفوس و مسکن ایران به این شرح است:[9]
|
سال |
خانوار |
جمعیت/ نفر |
|
1335 |
* |
* |
|
1345 |
18 |
74 [5] |
|
1355 |
* |
* |
|
1365 |
39 |
212 |
|
1375 |
42 |
212 |
|
1385 |
49 |
192 |
|
1390 |
53 |
181 |
|
1395 |
60 |
202 |
نخستین مسجد و حسینیهی روستا در سال 1380ش، در محلهی شرقی روستا ساخته شد. نخستین مدرسهی چهارمازو سال 1362ش، راهاندازی شد. پیش از آن دانشآموزان برای تحصیل به روستای اجنسنگرلی میرفتند. گاز (1394ش)، برق (1362ش)، آب لوله کشی بدون کنتورآب و جادهی آسفالت از جمله امکاناتی است که پس از انقلاب برای روستاییان فراهم شد. چهار نفر از اهالی این روستا در دوران دفاع مقدس به شهادت رسیدند.[10]
[1]. سازمان نقشه برداری کشور.
[2]. شیخ و برزگر، (1400).
[3]. ارقند و شیخ، (1400).
[4] . برزگر، (1400).
[5] . در سرشماری چهارموذی نوشته شده است.
[6]. برزگر و شیخ، (1400).
[7] . ارقند، (1400).
[8] . برزگر، (1400).
[9] . مرکز آمار ایران.
[10] . شیخ، برزگر و شیخ، (1400).
منابع:
- سازمان نقشه برداری کشوری، پایگاه نامهای جغرافیایی ایران:http://gndb.ncc.org.ir/
- فجوری، ستاربردی. (1400). گفت و گو با رضا شیخ، علی شیخ و ابراهیم برزگر(از اعضای شورای روستا). (20/8).
- فجوری، ستاربردی. (1400). گفت و گو با ابراهیم برزگر و رضا شیخ. (20/8).
- فجوری، ستاربردی. (1400). گفت و گو با رضا شیخ و ابراهیم برزگر. (20/8).
- فجوری، ستاربردی. (1400). گفت و گو با عبدالکریم برزگر (عضوشورای روستا). (20/8).
- فجوری، ستاربردی. (1400). گفت و گو با منصور ارقند (فرهنگی51) و رضا شیخ. (20/8).
- مرکز آمار ایران https://www.amar.org.ir/