نوده شریف
نوده شریف Nudešarif
روستایی در دهستان استرآباد شمالی، بخش بهاران، شهرستان گرگان، استان گلستان.
این روستا در 24 کیلومتری شمال شرق مرکز استان و در نقطهی 18ً 56َ °36 عرض و 11ً 34َ 54° طول جغرافیایی واقع شده است. ارتفاع روستا از سطح دریا 5 متر است.[1]
نوده شریف از شمال به روستاهای پیرآغاچ و عثمانآباد، از جنوب به شهر سرخنکلاته، از شرق به روستای تورنگتپه و از غرب به روستای چهارچنار متصل شده است. برای رسیدن به این روستا، لازم است از شهر سرخنکلاته عبور کرد.
از کهنترین اسنادی که به این روستا اشاره داشته، وقفنامهی خواجه مظفر بتکچی به سال 919ق، است. این سند به قریهای با نام «نوده سابقآباد»، اشاره دارد. محدودهی گفته شده در سند، حدود روستای کنونی نوده شریف را نشان میدهد.[2]
میرزا ابراهیم در گزارش سفر خود به شمال ایران بین سالهای1276-1277ق، «نوده» را یکی از روستاهای استرآباد رستاق بر شمرده است.[3]رابینو، نمایندهی رسمی دولت بریتانیا در سفرنامهی خود به سال 1288ق، این روستا را با نام «نوده نظامالدین» خوانده و آن را از آبادیهای بلوک استرآباد رستاق، به حساب آورده است.
در گزارشی به سال 1296ق، از این روستا به نام «نوده آقا نظامالدین» یاد شده و آمده است: «اربابی است. آب مشروب از قنات. مالک آقا نظام و عبدالصمدخان. تعداد نفوس آن 122 نفر است»[4]
قورخانچی در گزارش خود از ایالت استرآباد در دورهی ناصری، «نوده» را از روستاهای استرآباد رستاق معرفی کرده است.[5] اما در کتابچهی «گزارش نفوس استرآباد» نامی از آن برده نشده است.
بر مبنای گزارش کتاب نخبه کامرانی در سال1327ق، این روستا ذیل دهات بلوک استراباد رستاق معرّفی شده است.»[6]
وکیل الدوله در نوشتههای خود، این آبادی را با عنوان «نوده نظام الدین» نام برده و گزارشهایی از درگیریهای روستاییان با مهاجمان ترکمن آورده است.[7]
آمار جمعیت این آبادی در دورههای مختلف سرشماری نفوس و مسکن ایران به این شرح است:[8]
|
سال |
خانوار |
جمعیت |
|
1335 |
* |
65 |
|
1345 |
44 |
239 |
|
1355 |
44 |
249 |
|
1365 |
99 |
566 |
|
1375 |
113 |
599 |
|
1385 |
149 |
632 |
|
1390 |
161 |
610 |
|
1395 |
183 |
607 |
در دورهی پهلوی خانوادههایی از سیستان و بلوچستان به سرزمین گرگان مهاجرت کردند و در روستای نوده شریف ساکن شدند. امروزه، سیستانیها، بیشترین تراکم جمعیتی نوده شریف را به خود اختصاص دادهاند.
روستا در ناحیهای هموار و دشت قرار دارد. بیشتر خانههای روستاییان در دو طرف خیابان اصلی که در جهت شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده، بنا شدهاند. اهالی به این خیابان، «راسته خیابان» میگویند. بخش عمدهی خانههای روستا، در سالهای اخیر با مصالح نوین، بازسازی شدهاند. چند باب خانهی قدیمی مربوط به اواخر دورهی پهلوی در روستا، باقی است. بیشترین پیشروی روستا در سالهای اخیر، از قسمت جنوب و غرب آن است.
تفریحگاه اصلی روستاییان، مرتعی در قسمت شمالی روستا است. در محدودهای از این مرتع، درختان انار تُرش وجود دارد که به «اناری» مشهور است.
روستاییان با زبان فارسی صحبت میکنند. سیستانیان نوده شریف، در گفتوگوهای خود به گونهی سیستانی، سخن میگویند. مردم روستا مسلمان و شیعه مذهبند، بیشتر آنها کشاورزند و برخی نیز به دامداری میپردازند و عدهای هم در در محیط اداری و صنعتی، اشتغال دارند. کشاورزان نودهشریف در زمینهای کشاورزی روستا که حدود 300 هکتار است، محصولاتی نظیر گندم، سویا، سیب زمینی، پنبه و برنج کشت میکنند.
از نامهای خانوادگی پرجمعیت روستا میتوانیم به نوده شریفی، قنبری، شیخلنگی، اکبری شیخی، خرسندی، بابک امیری، اربابی و پودینه اشاره کنیم.
نودهشریف از امکانات زیربنایی مانند آب آشامیدنی لوله کشی، برق، گاز، جاده آسفالت بهرهمند است. خانهی بهداشت، دبستان، مسجد و فاطمیه در روستا بنا شده است.
مردم روستا در پیروزی انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی ایران و عراق همچون سایر ایرانیان نقش داشتند. شش نفر از جوانان روستا در جنگ به شهادت رسیدند.[9]
[3]. میرزا ابراهیم، (1355)، ص56.
[4]. ذبیحی، (1363)، ص256.
[5]. قورخانچی، (1360)، ص29.
[6]. ذبیحی، (1363)، ص99.
[7]. مقصودلو، (1363)، صص 58، 72، 188، 200.
[8]. مرکز آمار ایران.
[9]. بابک امیری، (22/6/1400).
منابع:
- بابک امیری، بهمن. (22/6/1400)، (دهیاری روستای نوده شریف). مصاحبه با مرکز دانشنامه گلستان.
- ذبیحی، مسیح. (1363).گرگاننامه. تهران: انتشارات بابک. 296ص.
- رابینو، هـ ل. (1365). مازندران و استرآباد. (چاپ سوم). ترجمه: غلامعلی وحید مازندرانی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. 371ص.
- سازمان نقشه برداری کشور، پایگاه ملی نامهای جغرافیایی ایران. قابل دسترسی در: https://gndb.ncc.gov.ir
- ستوده، منوچهر، ذبیحی، مسیح. (بیتا). از آستارا تا استارباد. (جلد ششم). تهران: انجمن آثار ملی. 722ص.
- قورخانچی، محمدعلی. (1360). نخبه سیفیه. به کوشش: منصوره اتحادیه و سیروس سعدوندیان. تهران: نشر تاریخ ایران. 153ص.
- مرکز آمار ایران. درگاه ملی آمار. نتیجه سرشماری نفوس و مسکن. قابل دسترسی در:https://www.amar.org.ir
- مقصودلو، حسینقلی. (1363). مخابرات استرآباد. (جلد اول و دوم). به کوشش: ایرج افشار و محمدرسول دریاگشت. تهران: نشر تاریخ ایران.1010 ص.
- میرزا ابراهیم. (1355). سفرنامه استرآباد و مازندران و گیلان. به کوشش: مسعود گلزاری. تهران: بنیاد فرهنگ ایران. 334ص.