مریم آباد

مریم ‏آباد         Maryamābād

روستایی در دهستان استرآباد جنوبی، بخش مرکزی شهرستان گرگان، استان گلستان.

این روستا در سه کیلومتری شمال شرق مرکز استان و در نقطه‌ی  9ً   52َ °36 عرض و  21ً  28َ °54 طول جغرافیایی قرار دارد. ارتفاع روستا از سطح دریا 57 متر است.[1]

‏ مریم ‏آباد از شمال به روستای کماسی، از جنوب به شهر گرگان، از شرق به روستای ولیک ‏آباد و از غرب به شهرستان گرگان محدود می‌شود.

بررسی‌‏های باستان شناختی روی آثار تاریخی اطراف مریم‏ آباد، همچون دو تپه‌ی تاریخی مشهور به «تپه ‏شریف»، ثبت شده به شماره‌ی ملی 30991 و نیز «تپه مریم ‏آباد»، با شماره‌ی ثبت ملی 31016، از قدمت تاریخی آنها تا دوران هزاره‌ی اول پیش از میلاد، حکایت می‌کند.[2]

میرزا ابراهیم در گزارش سفر خود به شمال ایران میان سال‏های1276-1277، از مریم ‏آباد به عنوان یکی از روستاهای بلوک پنجم، یعنی استرآباد رستاق، یاد کرده است.[3] 

جمعیت روستا در سال 1276ق، 20 خانوار و 95 نفر بود. ترکیب جمعیت مریم ‏آباد به این شرح ثبت شده است: مرد زن دار20 نفر، زن شوهردار 22 نفر، مرد بی‌زن 12 نفر، زن بی‌شوهر 7 نفر، پسر صغیر 14 نفر، دختر کبیر 6 نفرو دختر صغیر 14 نفر.[4]

ملکونف، جهانگرد روس، در سال1277ق، سفری به شمال ایران داشت. او مریم ‏آباد را جزو روستاهای ایالت استرآباد، نام برده ‌است.[5]

رابینو، نماینده‌ی رسمی دولت بریتانیا در ایران، سال1288ق، به استرآباد سفر کرد. بر اساس گزارش او، مریم‏ آباد یکی از آبادی‏‌های بلوک استرآباد، به حساب می‌آید.[6]

اخبار روزانه‌ی ثبت شده در مخابرات استرآباد در اواخر عصر قاجار، از درگیری‌های روستاییان با مهاجمان ترکمن، خبر می‌‏دهد.[7]

 آمار جمعیت روستا در دوره‌های مختلف سرشماری نفوس و مسکن ایران به این شرح است:[8]

روستا در ناحیه‌‏ای هموار و دشت گرگان، واقع شده است.

در سال‏های نزدیک، بیشتر خانه‌‏های قدیمی روستا تخریب و سپس بازسازی گردید. به جز چند خانه‌، دیگر خانه‌ها، با مصالح نوین، ساخته شده‏‌اند. حمام قدیمی روستا که همچنان بخشی از بنای آن پابرجاست، جزو بناهای به جای مانده از دوران گذشته‌ی روستاست. پیش‌روی روستا در سالهای اخیر، بیشتر به سمت جنوب و شرق، یعنی مسیر ورودی روستا و اتصال به شهر گرگان است. محوطه‌ی میدان‌گاهی «پای منبع آب» که در گذشته منبع آب آشامیدنی روستا در آنجا قرار داشت، مکان گذران اوقات فراغت اهالی است.

روستاییان به زبان فارسی صحبت می‌‏کنند. مسلمان و شیعه مذهبند. بیشتر آنها به کشاورزی و افراد کمتری به دامداری و تعدادی هم به فعالیّت در اداره‌ها و نواحی صنعتی، اشتغال دارند. کشاورزان در زمین‏های کشاورزی روستا که حدود 320 هکتار است، محصولاتی مانند گندم، سویا، سیب زمینی، باقلا، گوجه‏ فرنگی و هندوانه کشت می‏‌کنند. باغ‌های روستا به درختان مرکبات، هلو و آلو محدود می‌شود.

از نام‌های خانوادگی پرجمعیت روستا می‏‌توانیم به نظری، سرگزی، شوکتی، ملاشاهی، خادم، یوسفی، علی‏صوفی، جهانتیغ، عارفی، حیدری، حاجی‏ زاده، صالحی، اکبری، صابری، بیارجمندی، گزمه، منقوش، رستمکلاته، طاهری، ناصری، نوری، زاغی و کوهکن اشاره کنیم. مریم‏ آباد جزو روستاهای مهاجر پذیر است و خانواده‏‌هایی از سیستان و بلوچستان، کاشمر، شاهرود و... در آنجا ساکن شده‏‌اند.

مریم‏ آباد از امکانات زیربنایی همچون آب آشامیدنی لوله کشی، برق، گاز، جاده آسفالت و تلفن بهره‌مند است.کانون فرهنگی، خانه‌ی بهداشت، دبستان، مسجد، مهدیه، حسینیه و فاطمیه در روستا بنا شده است. ساختمان دانشگاه علمی کاربردی خانه‌ی کارگر در محدوده‌ی این روستا است. همچنین واحد دامداری صنعتی نصیری در مجاورت روستا فعّال است.

مردم روستا در پیروزی انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی ایران و عراق همچون سایر ایرانیان نقش داشتند. یکی از جوانان روستا به نام عباسعلی یوسفی در جنگ ایران و عراق به شهادت رسید.[9]  

منابع:

• اداره‌ی کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان. نامه‌ی شماره‌ی 9944-5/140/962 مورّخ 8/8/1396
• رابینو، هـ ل. (1365). مازندران و استرآباد. (چاپ سوم). ترجمه: غلامعلی وحید مازندرانی. تهران: شرکت انتشارا علمی و فرهنگی.371ص.
• سازمان نقشه برداری کشور، پایگاه ملی نام‏های جغرافیایی ایران. قابل دسترسی  در:https://gndb.ncc.gov.ir
• عزالدوله و ملکونف. (1363). سفرنامه ایران و روسیه. به کوشش: محمد گلبن و فرامرز طالبی. تهران: دنیای کتاب. 256ص.
• قورخانچی، محمد علی. (1360). نخبه سیفیه. به کوشش: منصوره اتحادیه و سیروس سعدوندیان. تهران: نشر تاریخ ایران. 153ص.
• مرکز آمار ایران. درگاه ملی آمار. نتیجه سرشماری نفوس و مسکن. قابل دسترسی در: https://www.amar.org.ir
• مقصودلو، حسینقلی. (1363). مخابرات استرآباد. (جلد اول و دوم). به کوشش: ایرج افشار و محمدرسول دریاگشت. تهران. نشر تاریخ ایران.1010ص.
• میرزا ابراهیم. (1355). سفرنامه استرآباد و مازندران و گیلان. به کوشش: مسعود گلزاری. تهران: بنیاد فرهنگ ایران. 334ص.
• یوسفی مجد، حسین. (11/6/1400). (دهیار روستای مریم ‏آباد). گفت و گو با مرکز دانشنامه‌ی گلستان.